حکومت الکترونیک فقط ­مربوط به ‏ایمیل و وب سایت دولت نمی­گردد،‏ فقط درمورد ارائه خدمات از طریق اینترنت نیست، فقط به ­دسترسی دیجیتالی به اطلاعات دولت یا پرداخت­های الکترونیکی اطلاق نمی‏گردد. بلکه حکومت الکترونیک باعث تغییرچگونگی و نحوه ارتباط شهروندان با دولت­ها می­گردد به همان اندازه‏ای که نحوه ارتباط شهروندان ­با یکدیگر راتغییر می­دهد. حکومت الکترونیک به شهروندان اجازه می‏دهد تا با دولت ارتباط برقرارکنند، درسیاست‏گذاری­های دولت مشارکت کنند و شهروندان خود نیز با هم ارتباط برقرارکرده­ و در پروسه­های سیاسی دموکراتیک نیزمشارکت نمایند. در واقع درمعنای گسترده، حکومت الکترونیک  مفاهیم گسترده­تری نسبت به دولت الکترونیک دارد. درک معنای دولت الکترونیک نیز کمک می‏کند تا بتوان بین دو مفهوم دولت‏الکترونیک­ و حکومت‏الکترونیک­ تمییز قائل گردید. دولت الکترونیک در واقع به ­بهره گیری آژانس­های دولتی از فناوری­های اطلاعات اطلاق می­گردد فناوری‏هایی ازجمله شبکه‏های وب، اینترنت و ارتباطات ازطریق تلفن همراه که در واقع باعث تغییر نحوه روابط با شهروندان، مشاغل، و سایرقسمت‏های دولت می­گردد(بلک‏هریس[1]، 2000).

 

2-2-9- مدل مثلث ارتباطی بین دولت ،تجارت و شهروندان

فانگ (2002) با در نظر داشتن تعاریف ارائه شده برای دولت الکترونیک یک مدل مثلثی از ارتباط بین دولت، بخش تجارت و شهروندان به صورت ذیل ارائه کرده می باشد:

  1. جنبه تأکیدی دولت الکترونیک برمشارکت دولت الکترونیک می باشد. پروسه‏ها و ساختارهایی که ارتباط بین دولت مرکزی ودولت های محلی را تعریف می‏کند؛ پروسه‏ها و ساختارهایی که ارتباط بین سازمان‏ها و بخش‏ها یا آژانس‏ها را تعریف می‏کند؛ پروسه‏ها و ساختارهایی که ارتباط بین دولت وکارمندان را تعریف می‏کنند؛ پروسه‏ها و ساختارهایی که ارتباط بین قوه‏ی مقننه و قوه‏ی مجریه را تعریف می‏کنند.
  2. جنبه تأکیدی تجارت الکترونیک برمشارکت دولت الکترونیک می باشد. پروسه­ها و ساختارهایی که ارتباط بین دولت­ها و بازارها را تعریف می کنند؛ پروسه‏ها و ساختارهایی که ارتباط بین دولت­ها و بخش خصوصی را تعریف می‏کنند.
  3. جنبه تمرکز و تأکیدی شهروندان الکترونیک برمشارکت دولت الکترونیک می باشد. پروسه‏ها و ساختارهایی که ارتباط بین دولت­ها و شهروندان را تعریف می­کنند؛ پروسه ها و ساختارهایی که ارتباط بین ارائه­ی خدمات دولتی و نیازهای شهروندان را تعریف می­کنند؛ و پروسه­ها و ساختارهایی که ارتباط بین کشورها و سازمان های بین­المللی را تعریف می­کنند. شکل(2-1) نمایانگر ارتباط بین دولت الکترونیک، تجارت‏الکترونیک و شهروندان‏الکترونیک در زمینه ظهورمفهوم “جامعه دانشی”جهانی سازی و حق حاکمیت می­باشد(فانگ، 2002).

 

شهروند الکترونیک
تجارت الکترونیک
دولت الکترونیک
جامعه مدنی
جهانی سازی
حق مالکیت
 

      مبادلات داوطلبانه یا غیر داوطلبانه

 

شکل(2-1) مدل مثلث ارتباطی بین دولت الکترونیک ،تجارت شهروندان(فانگ ، 2002)

2-2-10- گسترش دولت الکترونیک

همانند تغییرات مهیجی که درتجارت الکترونیک و مبادلات الکترونیک صورت گرفت، انقلاب دولت الکترونیک نیز پتاسیل شکل دهی مجدد بخش عمومی ودولتی و بازسازی ارتباط بین شهروندان و دولت را دارد. در مطالعه جهانی اداره سازمان ملل متحده آمریکایی استاندارد عمومی[2](2000)،یا پنج مقوله برای ارزیابی یک سنجش جهانی، پنج دسته و گروه برای سنجش اندازه پیشرفت دولت الکترونیک دریک کشورشناسایی شده­اند. اندازه پیشرفت دولت الکترونیک در یک کشور را می­توان براساس مقوله­های ذیل شناسایی نمود:

  1. وجودیک وب نوظهور: یک کشور ممکن می باشد یک و یا چند وب سایت رسمی دولتی و ملی داشته باشد که اطلاعات آماری را دراختیار کاربر قرار داده و این وب سایت­ها به عنوان ابراز روابط عمومی به کار می‏طریقه.
  2. وجودشبکه ارتقاء یافته وب: همین‏گونه که اطلاعات توسط کاربران که گزینه­های بیشتری برای دسترسی به اطلاعات دارند دینامیک و پویاتر می‏شوند، تعدادصفحات وب دولت نیز افزایش می‏یابد.
  3. وجود شبکه وب تعاملی: تبادلات رسمی­تری بین یک کاربر و تأمین‏کننده خدمات دولتی رخ می‏دهد؛ به‏گونه مثال فرم­ها را می‏توان دانلود نمود با نرم افزارهایی به­صورت آنلاین در دسترس قرار می­گیرند.
  4. وجود شبکه وب تراکنشی: سرویس دستری آسان کاربران بوسیله­ی نیازهایشان با انجام آنلاین تراکنش­های رسمی مانند پرداخت مالیات؛ وهزینه ثبت ، اولویت بندی می‏گردد.
  5. وجود شبکه وب کاملا مجتمع: ادغام و یکپارچگی کامل همه‏ی خدمات الکترونیکی دولت از طریق یک پرتال خرید تک استاپ(اداره سازمان ملل متحده آمریکایی استاندارد عمومی، 2000).

 

 

دولت مرکزی

G2G &G2E

غیر انتفاعی

 

دولت محلی
شما می توانید مطالب مشابه این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

شهروندان
تجارت
G2N & N2G
G2G
G2C & C2G
G2C & C2G

 

شکل(2-2)تصویریک سیستم نموداری گسترده برای مدل های دولت الکترونیک(فانگ، 2002)

2-2-11- مشخصه ها و ویژگی های انواع دولت الکترونیک

 

جدول(2-1) ویژگی انواع دولت الکترونیک (فانگ، 2002)

مورد اطلاعات ارتباط آنلاین تراکنش
G2Cو C2G درخواست اطلاعات ازیک کارخانه یا یک شهرونددرباره مالیات، مجوزهای تجارت و کسب وکار، دفاترثبت،قوانین، برنامه­های سیاسی،مسئولیت­های اجرایی و غیره. درخواست اطلاعات و بحث درمورد پیشرفت­های مدیریتی و اجرایی و محصولات بابرقراری ارتباط با سیاستمداران ، مقامات و غیره. ارائه­ آنلاین خدمات و ارسال نتایج با انتخابات الکترونیک، فراهم آوردن یک راه حل به صورت آنلاین و مشارکت آنلاین و غیره.
G2BوB2G در خواست­های اطلاعات ازیک کارخانه یایک شهرونددرباره مالیات، مجوزهای کسب وکار، دفاترثبت، قوانین، برنامه‏های تجاری، روی تجارت، مسئولیت‏های اجرایی و مدیریتی و غیره. درخواست اطلاعات و بحث درمورد­ی پیشرفت های اجرایی و مدیریتی برای تجارت و محصولات بابرقراری ارتباط با سیاست‏مداران،مقامات و غیره. ارائه آنلاین خدمات و ارسال نتایج با تراکنش الکترونیک مربوط به حسابداری، حسابرسی الکترونیکی،تدارکات الکترونیکی، خریدالکترونیک و غیره.
G2C مبادله اطلاعات میان مقامات مختلف و میان سطوح مختلف سیاسی،توجه کردن به قوانین و مقررات اجرایی، ایجاد خط مشی،داده­ها،پروژه هایابرنامه ها،اطلاعات زمینه­ای برای اتخاذ تصمیمات و غیره. اطلاعات بین مقامات مختلف که درسطوح و رده­های مختلف هستند مبادله می­گردد بابحث مجامع باداشتن ارتباط درهنگام مذاکرات و اتخاذتصمیمات باداشتن تعامل با در نظر داشتن قوانین ومقررات اجرایی،پروژه‏ها یا برنامه­ها و غیره. جریان کاربین سازمانی ومبادله داده ها،مبادله خط مشی و راه حل به صورت آنلاین مدیریت اطلاعات و دانش و غیره.
N2GوG2N تبادل اطلاعات با در نظر داشتن قوانین اجرایی،خط‏مشی اجرایی، داده‏ها، دفاترثبت، قوانین، برنامه­های سیاسی، اطلاعات زمینه‏ای برای اتخاذ و تصمیمات و غیره. اطلاعات بین سازمان­ها و آژانس‏های مختلف مبادله می‏شودبا بحث جامع،داشتن ارتباط در مذاکرات واتخاذ تصمیمات باتعامل با در نظر داشتن قوانین مقررات اجرایی. جریان کارفراسازمانی،ومبادله‏ی خط‏مشی و راه حل ،داده‏ها، مدیریت دانش و اطلاعات و غیره.
G2E تبادل اطلاعات با در نظر داشتن کارهاو عملکرد،خط مشی کارکنان،داده­ها و در نظر داشتن مدیریت شغلی ورشدوگسترش کارمندان دولتی و غیره. اطلاعات بین بخش‏ها و افراد مختلف مبادله می شودبابحث جامع­بابرقراری ارتباط مذاکرات واتخاذتصمیمات­باتعامل باتوجه به کارها وعملکرد وغیره. جریان کاربین فردی،وتبادل خط مشی پرسنل و راه‏حل،داده‏ها،مدیریت اطلاعات و دانش،مشارکت آنلاین و غیره.

2-2-12- اختصار ای از ابتکارات جهانی دولت الکترونیک

برای دولت­های الکترونیک در سرتاسرجهان، انقلاب دیجیتالی فرصت­های جدید و بی­سابقه­ای برای ارتقاء مجازی همه‏ی انواع و روش­های ارائه‏ی خدمات عمومی پیشنهاد می‏دهد. ازاروپا تا آسیا تا آمریکای جنوبی و حتی تاآفریقا، کشورها از روش جدیدتری برای تجارت و دادوستد با شهروندانشان بهره گیری می‏کنند و بهره گیری از اینترنت در سرتاسرجهان به یک صنعت رو به رشد جهت ارائه اطلاعات و خدمات دولتی تبدیل شده می باشد(فانگ ، 2002).

 

جدول(2-2) اختصار ای از ابتکارات جهانی دولت الکترونیک(فانگ ، 2002).

کشور ابتکارات دولت الکترونیک
استرالیا تعهدات خاصی صورت گرفت تا:

-همه­ی خدمات مفیدومشترک المنافع به صورت الکترونیکی و از طریق اینترنت ارائه شوند.

-مرکز اطلاعات دولتی ازطریق “اداره­ی مربوط به دولت آنلاین”تأسیس گردد به عنوان مهم­ترین مرکز دسترسی به اطلاعات مربوط به خدمات دولتی.

-راه‏اندازی سیستم پرداخت الکترونیک به عنوان روشی برای پرداخت مشترک المنافع.

-راه‏اندازی اینترانت گسترده دولتی به مقصود برقراری یک ارتباط آنلاین مطمئن و امن.

اتریش دولت خوددست به اقدام زده و خودرا شریک و سهیم در صنعت خصوصی می داند به‏خصوص در جریان پروسه انتقال از یک جامعه خدماتی پست صنعتی به یک جامعه اطلاعاتی؛سیستم های بازیابی اطلاعات؛EDI؛[3] سیستم آنلاین تعاملی.
کانادا دولت الکترونیک بحت تأثیر اصول و قواعد ذیل قرارگرفته می باشد:

-پاسخگویی به خواسته عموم برای داشتن یک دولت بهتر که بیشتر در دسترس می باشد.

-شفاف‏سازی تأثیر‏ها و مسئولیت‏ها شامل، زمینه های دخالت، زمینه­های عدم مشارکت و دخالت، زمینه‏های انتقال

-رسیدن به یک دولت مقرون به صرفه

-اطمینان از اینکه منابع به بالاترین اولویت­ها اختصاص یافته­اند.

چین پروژه دولت آنلاین ،پنج جنبه را تحت پوشش قرارمی دادکه عبارتنداز:

-اولین اقدام معرفی و شناساندن تأثیر­های آنلاین دولت می باشد، درواقع آگهی و اعلان این تأثیر‏ها، وظایف، ساختارسازمانی، پروسه‏ای اجرایی و قوانین و مقررات دولت‏ها و بخش‏های دولتی از طریق اینترنت  می‏باشد.

-ثانیا، اسناد دولتی، آرشیوها و پایگاه‏های داده به صورت آنلاین منتشرو اعلان شدند.

-ثالثا، فعالیت‏های روزانه بخش های دولتی به صورت آنلاین منتشرشدند که به‏عنوان کانال باز فعالیت‏های اجرایی تلقی می گردد.

-تجارت آنلاین نیزآخرین گزینه ایست که بایستی به صورت آنلاین گسترش یابد.

دانمارک دولت الکترونیک برپایه اصول ذیل استوار می باشد:

-جامعه اطلاعاتی برای همه                        -پژوهش اینترنت پهن باندبرای مؤسسات تحقیقاتی.

-پژوهش دهکده جهانی پژوهش                      -بهره گیری از نشر آنلاین

-کاربردIT در شهرداری ها                         -بایگانی الکترونیکی

-کاربردITدرشرکت های دانمارکی               -انقلاب قابل انتقال

-کاربردITدرآموزش وپرورش                    -حکومت الکترونیک و تأثیر ای قانونی.

-IT وطرح غیرفعال اقدام و اقدام

فنلاند دولت الکترونیک مواردزیررا گسترش می دهد:

-اشتراک گذاری داده ها بین دفاترثبت ملی.            -دورکاری با بهره گیری ازکارت هوشمند.

-ارسال پیام از طریق ایمیل.                               -بهره گیری از کیوسک و اینترنت.

-EDI برای بعضی کاربری ها.                          -خدمات و سرویس‏های یک.

-تجارت الکترونیک.                                      -ارتباطات ومستندات به طورافزایش الکترونیک می‏شوند.

فرانسه -IT”وضعیت خاص ومحدودی”که داشته راپس ازشناخته شده به عنوان ابزاری ضروری برای مدرنیزه کردن وارتقاء مدیریت دولت،ازدست داده می باشد.
هنگ کنگ -دولت”2000استراتژی دیجیتالی قرن21″ خودرا منتشرکرد که نشان ازتعهد قاطع دولت دارد که به‏طورمثال منجربه انطباق تجارت الکترونیک می گردد هم در عقد قراردادهای تجاری داخلی و در ارائه‏ی خدمات دولتی به مشاغل و هم به مقصود برقراری ارتباط درهرمکان و هرزمان.
ژاپن پروژه هزارساله “دولت الکترونیک”شامل موارد ذیل می باشد:

-پروسه های مدیریتی و اجرایی آنلاین.

-سیستم پایه ازقبیل احرازهویت الکترونیکی.

-پایگاه­شبکه.                                             –خریدعمومی الکترونیک.

-پایگاه­فناوری.                                           –مطالعه‏های امنیتی.

نیوزیلند برآن می باشد که ازجمله کشورهایی باشدکه فعالانه ازتکنولوژی الکترونیک به‏منظورفراهم آوردن یک زندگی بهتربرای مردم،بهره گیری می کند. به این منظوردولت موظف می باشد که دو اقدام زیر را انجام دهد:

-ایجاد فضایی که همگان

-بخش خصوصی،افرادوعموم مردم

-بتوانند بیش‏ترین بهره گیری را از تکنولوژی الکترونیک ببرند.

-سرمایه‏گذاری برروی تکنولوژی الکترونیک به مقصود ارتقاءروش و شیوه‏ای که دولت به نیوزیلندی‏ها خدمات رسانی می کند.

سنگاپور ابتکار “سنگاپوریک”یکی از اولین اقدامات اجرایی ومهم در زمینه نرم افزارها و شبکه های پهن باد در دنیا بود. این برنامه در واقع یک ابتکار ملی بود که سطح  جدیدی از تعاملات نرم افزارها و خدمات چندرسانه‏ای در منزل،مشاغل و مدارس سنگاپور را به وجودآورد.

[1]– Blake Harris,

[2]-United Nations- American Standard Public Administration) Un/Aspa(

برای دانلود متن کامل اینجا کلیک کنید