لول و استل در سال 1988برای پژوهش و توسعه معمولاً سه نوع تحقیقات پایه ای، تحقیقات کاربردی و تحقیقات توسعه ای ذکر می کنند. و هر سه نوع پژوهش را اجزای فرآیند خلاقیت معرفی می نمایند. یونسکو در سال 1980، فعالیت های علمی و تکنولوژیک را به سه گروه تقسیم کرده می باشد:

  • پژوهش و توسعه تجربی؛ خدمات علمی و تکنولوژیکی؛ آموزش علوم و تکنولوژی در سطح عالی (علی احمدی، 1377)

نواز شریف انواع فعالیت های پژوهش و توسعه را در چهار گروه 1- خدمات فنی، 2- پژوهش و توسعه کاربردی، 3- پژوهش و توسعه پایه و 4- خدمات عمومی (مطالعه بازار و منابع، پردازش اطلاعات و …) طبقه بندی می‌نماید.

پژوهش و توسعه را دانشمندان و مهندسان با دقت بیشتری به پنج حیطه طبقه بندی می کنند: 1- تحقیقات پایه محض، 2- تحقیقات پایه ای عینی (جهت دار)، 3- تحقیقات کاربردی، 4- تحقیقات توسعه ای و  5- خدمات.

مجموعه نوشته هایی که طبقه بندی ها و مراحل پژوهش و توسعه را ارائه داده اند، اکثراً به مراجع یونسکو و سازمان همکاری و توسعه اقتصادی استناد کرده اند و می توان با صرفنظر از تشابه ها آنها را بدین گونه اختصار نمود:

الف) طبقه بندی بر اساس مراحل کار پژوهش و توسعه ( طبقه بندی سازمان همکادی و توسعه اقتصادی):

  • تحقیقات پایه یا بنیادی 2- تحقیقات کاربردی 3- تحقیقات توسعه ای یا توسعه تجربی

ب) طبقه بندی بر اساس وظایف محوله به واحدهای تحقیقاتی (طبقه بندی یونسکو):

  • تحقیقات برای توسعه کلی معرفت درمورد اوضاع و احوال اجتماعی
  • تحقیقات مربوط به اقتصاد، آموزش، پژوهش، تولید و توزیع
  • پژوهش در روش ها جهت شناخت و ارزشیابی روش های پژوهش تجربی
  • مطالعه های مقایسه ای
  • فعالیت های مربوط به ایجاد، توسعه و اداره مراکز علمی
  • فعالیت در زمینه گردآوری، تجزیه و تحلیل داده ها
  • مطالعه های لازم برای تهیه نقشه های جامع از خصوصیات طبیعی کشور
  • فعالیت های مربوط به انواع توصیه کنترل استاندارد

ج) طبقه بندی بر اساس تفکیک بودجه (طبقه بندی یونسکو):

1- تحقیقات در امور عمومی 2- تحقیقات در امور اجتماعی 3- تحقیقات در امور اقتصادی

د) طبقه بندی بر اساس رشته های علوم همچون پژوهش در فیزیک، پژوهش در زیست شناسی و …

ه) طبقه بندی بر اساس عرصه های فعالیت مانند پژوهش و توسعه صنعتی، که خود شامل انواع دیگری از پژوهش همچون پژوهش در ساخت، پژوهش در فرآیند و پژوهش در محصول می گردد.

2-2-2- نتیجه حاصل از فعالیت های پژوهش و توسعه

فعالیت های علمی و پژوهش و توسعه به مفهوم عام همیشه دو نوع محصول به همراه دارد یکی معلومات و دانش و دیگری تکنولوژی و فن.در لغت نامه ها علم به معنای ‹‹ کسب معلومات به صورتی سیستماتیک و تنظیم یافته›› تعریف می گردد. بعضی ها علم را به معنای ‹‹ایجاد خلاقیت››، بعضی دیگر علم را ‹‹ یک نوع فعالیت فکری و اجتماعی›› و بعضی دیگر علم را یک نوع ‹‹ تحول فرهنگی›› دانسته اند. اوایل قرن هیجدهم شروع ارتباط بین علم و تکنولوژی بود و از آن به بعد فعالیت های پژوهش و توسعه سرمنشأ رشد تکنولوژی گردید. (علی احمدی، 1377)

تکنولوژی عبارت می باشد از دانش و مهارت های لازم برای تولید کالا و خدمات که حاصل قدرت فکری و شناخت بشر و ترکیب قوانین موجود در طبیعت می باشد. به اظهار دیگر تکنولوژی عبارت می باشد از ابزار، مکانیزم، دانش یا فرآیندی که برای تبدیل ورودی ها به خروجی ها به مقصود ارتقای قابلیت های افراد، گروه های کاری و سازمان‌ها به کار می رود.

2-3- ارزیابی عملکرد

بهبود مستمر عملکرد سازمان‌ها، نیروی عظیم هم‌افزایی[1] ایجاد می کند که این نیروها می‌تواند پشتیبان برنامه رشد و توسعه و ایجاد فرصت‌های تعالی سازمانی گردد.  ایجاد یک سازمان بهره ور و کارا بدون مطالعه و کسب آگاهی از اندازه پیشرفت، دستیابی به اهداف، شناسایی چالش‌های پیش روی سازمان، کسب بازخورد و اطلاع از اندازه اجرای سیاست‌های تدوین شده و شناسایی مواردی که به بهبود جدی نیاز دارند، میسر نخواهد گردید. لرد کلوین[2] فیزیک‌دان انگلیسی در مورد ضرورت اندازه‌گیری می‌گوید: “هرگاه توانستیم آن چیز که درمورد آن صحبت می‌کنیم اندازه گرفته و در قالب اعداد و ارقام اظهار نماییم می‌توانیم ادعا کنیم درمورد موضوع مورد بحث چیزهایی می‌دانیم، اگر این طور نباشد آگاهی و دانش ما ناقص بوده و هیچگاه به مرحله بلوغ نخواهد رسید” (نیون[3]، 2008).

عملکرد بالا عملکرد هدفی می باشد که سازمان‌ها دنبال می­کنند. یک روش منطقی و علمی ارزیابی نه تنها به گونه موثر می‌تواند عملکرد گذشته سازمان را ارزیابی کند، بلکه منجر به اتخاذ تصمیماتی به مقصود بهبود و دستیابی به جایگاه مطلوب عملکرد در آینده نیز می­گردد (جین، جینگ‌فنگ و جینان[4]، 2012).

به مقصود درک صحیح هر پدیده لازم می باشد آن پدیده تعریف گردد تا برداشت و فهم مشترکی حاصل گردد. موضوع ارزیابی عملکرد هم از این قاعده مستثنی نیست. در ادبیات و مبانی نظری تعاریف گوناگونی از اصطلاح ارزیابی عملکرد ارائه شده می باشد.

اندازه­گیری عملکرد، پیشرفت انجام یک برنامه را در مقایسه با اهداف از پیش تعیین شده، به صورت پیوسته و عملی نشان می­دهد. شاخص­های عملکرد نیز نوع یا سطح فعالیت­های انجام شده در برنامه و محصولات یا نتایج حاصله از برنامه را نشان می­دهد. این برنامه ممکن می باشد شامل فعالیت­ها ، پروژه­ها، وظایف، ماموریت­ها و سیاست­هایی که یک هدف مشخص با یک مجموعه اهداف را دارند، باشد. به بیانی دیگر اندازه‌گیری عملکرد به عنوان فرایند کمی کردن اثربخشی و تاثیر یک فعایت می‌باشد(نیئلی، جئورجی و پلتز[5]، 2007).

[1] Synergy

[2] Lord Kelvin

[3] Niven

[4]  Xin, Jianfeng, & Xinan

[5]  Neely, Gegory, & Platts

شما می توانید مطالب مشابه این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

برای دانلود متن کامل اینجا کلیک کنید