فرآیند تولید سازمان همواره از اجزایی تشکیل شده می باشد که با کنار هم قرار گرفتن یکدیگر “فرآیند تولید” را شکل می‌دهند. ارائه طرحی برای کنار هم قرار دادن اجزای فرآیند تولید را “طراحی فرآیند تولید” گویند. از آنجایی که فعالیت اصلی یک کارخانه، تولید محصول می باشد؛ پس چگونگی عملکرد فرآیند تولید، برای یک کارخانه عامل اساسی و حیاتی به شمار می رود. فرآیند تولید بایستی به گونه‌ای طراحی گردد که علاوه ‌بر اثربخش و کارا بودن با امکانات سازمان و نیازهای محصول نیز مطابقت داشته باشد. پس طراحان فرآیند تولید بایستی با شناخت دقیق انواع طرح‌ها و با در نظر داشتن اهداف سازمان و توانایی‌ها و امکانات موجود، طرح موردنیاز خود را بیایند و فرآیند تولید را بر طبق آن شکل دهند. به‌گونه کلی فرآیند تولید را می‌توان به دو فرآیند تولید پیوسته و غیر پیوسته دسته‌بندی نمود:

  1. فرآیند تولید پیوسته: در این نوع فرآیند ایستگاه‌های کاری به‌گونه متوالی براساس مراحل انجام فعالیت بر روی محصول کنار یکدیگر قرار می‌گیرند. به‌طوری که هر ایستگاه کاری فعالیت ایستگاه قبلی را تکمیل می کند. پس، فعالیت‌های هر ایستگاه تخصصی هست و درصورت از کار افتادن یک ایستگاه، کل خط تولید متوقف می گردد. در این سیستم مواد اولیه وارد اولین ایستگاه شده به‌ترتیب در ایستگاه‌ها به‌گونه متوالی کامل‌تر می گردد و درنهایت به محصول تکمیل شده تبدیل می گردد. حجم تولید بالا و تنوع کم محصولات از ویژگی‌های این نوع فرآیند می باشد.
  2. فرآیند تولید غیر پیوسته: در این نوع فرآیند بین ایستگاه‌های کاری توالی خاصی وجود ندارد و ایستگاه‌ها به تفکیک و بصورت مجزا در کنار یکدیگر قرار گرفته‌اند و هر محصول با در نظر داشتن فرآیند موردنیاز خود مسیر خاصی را طی می‌نماید. به‌دلیل عمومی‌بودن ماشین‌آلات و تجهیزات می‌توان محصولات مختلفی را مطابق نیاز مشتری تولید نمود.]12[

در فرآیندهای تولیدی غیر پیوسته با محدودیتی بنام ظرفیت انبارهای میانگیر مواجه هستیم. انبار میانگیر چیست و چه ویژگی‌ای دارد؟ در ادامه به این پرسش، جواب‌ داده خواهد گردید:

پردازش کارها در هر فرآیند تولیدی می‌تواند با مجموعه‌ای از بایدها و نبایدها مواجه باشد. این بایدها و نبایدها که در علم تصمیم‌گیری “محدودیت” نامیده می شوند، به شکل‌های گوناگونی در مسائل زمان‌بندی عملیات بروز می‌نمایند. این محدودیت‌ها معمولاً وابسته به ساختار فرآیند تولید هستند. ]6[

یکی از محدودیت‌های وابسته به ساختار تولید، محدودیت مربوط به انبارهای میانگیر و خطوط انتظار می باشد. در بسیاری از سیستم‌های تولیدی به‌ویژه سیستم‌هایی که محصولات را به‌صورت فله‌ای و انبوه تولید می‌نمایند، این محدودیت به چشم می‌خورد. ظرفیت انبارهای میانگیر که بین هر دو مرحله از فرآیند هست، محدود می باشد و در صورت پُر بودن انبارهای میانگیر، فعالیت قبل از انبار بلوکه[1] (متوقف) می گردد. شروع مجدد این عملیات تا زمان محیا شدن ظرفیت در انبار میانگیر به تعویق می‌افتد. در شکل 2-2 ساختار این‌گونه خطوط تولید نشان داده شده می باشد. در این شکل دایره‌ها نشان‌دهنده ماشین‌آلات و مثلث‌ها نشان‌دهنده انبارهای میانگیر هستند.]6[

 

شما می توانید مطالب مشابه این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

M1

سایت منبع

B1
M2
B2
M3

شکل 2-2- خط جریان کارگاهی با انبار میانگیر]6[

در زمینه سیستم‌های تولیدی و مدیریت تولید، مسائل و موضوعاتی مطرح می گردد که برای حل آن‌ها از روش‌های متفاوتی بهره گیری می گردد. یکی از این‌گونه مسائل که در فرآیند تولید انبوه گسسته رخ می‌دهد، برنامه‌ریزی جهت تعیین ظرفیت انبارهای میانگیر می باشد. اکثراً، برای حل این‌چنین مسائلی از بهینه‌سازی شبیه‌سازی بهره گیری می گردد.]6[

 

 

 

2-6- تأثیر شبیه‌سازی در مسائل برنامه‌ریزی تولید

حل مسائل زمان‌بندی فارغ از ساختار مسئله و نوع الگوریتم مورد بهره گیری، به‌گونه قابل‌توجهی با شبیه‌سازی گره خورده می باشد. این تکنیک، نه تنها در تئوری‌های حل مسائل زمان‌بندی تأثیر پررنگی دارد بلکه در مرحله اجرای برنامه‌های زمان‌بندی نیز یکی از ابزارهای جدانشدنی می باشد. در این بخش، آغاز مروری بر تعریف شبیه‌سازی صورت گرفته و سپس این کارکردها توصیف می شوند. تعاریف متعددی از شبیه‌سازی هست که در اینجا به تعریفی از هیلیر و لیبرمن[2] تصریح می گردد:]6[

“شبیه‌سازی به معنای بهره گیری از کامپیوتر در راستای تقلید رفتار یک فرایند یا یک سیستم می باشد.”

در مطالعات بهینه‌سازی، هنگامی که سیستم‌های مورد مطالعه خیلی پیچیده شوند بهره گیری از شبیه‌سازی ناگزیر می باشد. با این تفاصیل در بسیاری از مسائل زمان‌بندی تولید که ساختار ساده‌ای دارند نیز شبیه‌سازی به‌کارگرفته می گردد. ساخت یک مدل شبیه‌سازی که بتواند برای زمان‌بندی بکارگرفته گردد مجموعه‌ای از ورودی‌ها را احتیاج دارد که عبارتند از:]6[

  1. افراد، ماشین‌ها، وسایل حمل‌ونقل و سایر منابع چه زمانی قابل بهره‌برداری هستند؟
  2. چه محصولی بایستی ساخته گردد یا چه خدمتی بایستی ارائه گردد؟
  3. فرایند ساخت محصول یا ارائه خدمات کدام می باشد؟
  4. چه منابعی و به چه اندازه برای تولید محصول یا ارائه خدمات لازم هستند؟
  5. از هر محصول چه تعداد برای هر مشتری تولید گردد یا مشتری به چه خدماتی احتیاج دارد؟
  6. محصولات در چه زمانی بایستی به مشتری تحویل داده گردد یا خدمات در چه زمانی مهیا باشد؟
  7. ترتیب انجام کارها روی ماشین‌آلات

با دریافت این ورودی‌ها (در یک سیستم تولیدی) نرم‌افزار شبیه‌ساز قادر می باشد زمان ورود هر کار به هر ایستگاه، زمان پایان کار در هر ایستگاه، زمان ورود به انبارهای میانگیر، زمان خروج از انبار و … را مشخص و بر اساس آن‌ها خروجی‌های متنوعی را تولید کند:]6[

[1]  – Blocking

[2] – Hillier, F. S. – Liberman, G. J.

برای دانلود متن کامل اینجا کلیک کنید