تعالی در لغت به معنی بلندشدن و برترشدن می باشد و تعالی سازمانی به معنای تعهد سازمانی به رشد و توسعه پایدار و همیشگی شرکت در جهت کسب رضایت مشتری و افزایش مستمر سودآوری شرکت در یک محیط ملی فراگیر و طرفداری‌کننده معرفی می گردد. تعالی سازمانی تابع شرایط خاص فرهنگ، محیط داخلی و خارجی کسب‌وکار، ویژگی نیروی انسانی سازمان، نقاط قوت و ضعف و فرصت‌ها و تهدیدهایی می باشد که سازمان را در برگرفته می باشد. در یک‌کلام، مسیر برتری و تعالی سازمانی، شناسایی، تشخیص، توسعه و گسترش موفقیت در یک سازمان می باشد. در این بین انجام دو کار ذیل ضروری می باشد:

1- تعالی فرآیندها.

2- کوشش برای ایجاد فرهنگ تحلیلی و علمی کیفیت در سازمان.

هر سازمانی با در نظر داشتن شرایط خود نیازمند طرح‌ریزی مسیر سرآمد خاص خود می باشد. تا از این طریق ضمن ارتقاء پتانسیل‌های خود جهت بهره‌گیری کامل از مدل‌های سرآمدی اهداف سازمانی خود را که همانا حفظ و استمرار بقاء می باشد محقق نماید. در این فصل می‌خواهیم به این موضوع بپردازیم که چرا از بین مدل‌های مختلف ارزیابی عملکرد، از مدل تعالی سازمانی و چرا در میان آن‌ها از مدل EFQM بهره گیری شده می باشد.

در این فصل قصد داریم مدل‌های مختلف ارزیابی عملکرد را مطالعه کنیم و در میان آن‌ها به تبیین کامل مدل EFQM بپردازیم به‌طوری‌که معیارها و زیرمعیارهای مدل را مطالعه کرده و رهیافت‌های ارائه‌شده در مدل را جهت خودارزیابی مطالعه نماییم. اثربخشی سازمانی نیز در این فصل تعریف می گردد و پیشینه‌ای از شهرداری همدان و مدل پژوهش ارائه خواهد گردید.

  1-2 مدل‌های ارزیابی عملکرد

کلیه‌ی مدل‌های ارزیابی عملکرد را می‌توان به سه بخش زیر تقسیم نمود (رابینز, 1381):

  1. مدل‌های مبتنی بر زمان و هزینه: این مدل تأکید بر ارزیابی حوزه مالی و فرآیند تولید مبتنی بر کنترل زمان و هزینه صرف شده دارد.
  2. مدل‌های برتری سازمانی و خودارزیابی: این مدل‌ها تأکید بر ارزیابی حوزه مدیریت و فرآیند مبتنی بر نتیجه و ارتقاء کیفیت فرآیند دارند؛ به‌گونه‌ای که یک نوع خودارزیابی هستند.
  3. مدل‌های ترازیابی یا یکپارچه: این مدل تأکید بر کلیه ابعاد ارزیابی در حوزه‌های مدیریت، فرآیند تولید و عملیات، مالی و نیروی انسانی مبتنی بر اجرا و ارتقاء استراتژی دارد.

 

 

مدل‌های مبتنی بر زمان و هزینه مدل‌های برتری سازمانی و خودارزیابی مدل‌های ترازیابی یا یکپارچه
نمودار نیمه‌عمر مدل دمینگ سیستم اسمارت[1]
مدل اسکور[2] مدل ممیزی کیفیت[3] مدل منشور عملکرد
مدل کیفیت مالکولم بالدریج مدل الگوگیری[4]
شما می توانید مطالب مشابه این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

مدل تعالی سازمانی

مدل مدیریت بر اساس هدف[5]

مدل نظام مدیریت هوشین[6] مدل کارت امتیازی متوازن[7]  

  تأکید بر ارزیابی حوزه مالی و فرایند تولید مبتنی بر کنترل زمان و هزینه صرف شده دارد.

تأکید بر ارزیابی حوزه مدیریت و فرآیند مبتنی بر نتیجه و ارتقاء کیفیت فرآیند دارد.

تأکید بر کلیه ابعاد ارزیابی در حوزه‌های مدیریت، فرآیند تولید و عملیات، مالی و نیروی انسانی مبتنی بر اجرا و ارتقاء استراتژی دارد.

شکل ‏2‑1 مقایسه مدل‌های ارزیابی عملکرد (“گروه مشاوران پنکو,”)

طبق مطالب اظهار‌شده و معین بودن هدف این پژوهش می‌توان دریافت که در شهرداری همدان بهره گیری از نوعِ دوم مدل‌های ارزیابی مناسب می باشد.

بر اساس مدل‌های ارزیابی عملکرد جوایزی نیز به شرکت‌ها و سازمان‌های سرآمد اعطا می گردد؛ که مهم‌ترین اهداف اصلی اعطای این جایزه‌ها به تبیین زیرند (“صفحه رسمی جایزه ملی تعالی سازمانی,”):

جایزه‌های تعالی سازمانی به پنج دسته بین‌المللی، ملی، منطقه‌ای، انجمن‌های تخصّصی و شرکتی تقسیم می شوند. در شرایط کنونی بیش از 70 کشور در جهان، مدل‌هایی را به‌عنوان مدل ملی برای جایزه تعالی سازمانی ارائه کرده‌اند (“صفحه رسمی جایزه ملی تعالی سازمانی,”).

[1] SMART

[2] Score

[3] ISO

[4] Benchmarking

[5] MBO

[6] HOSHIN

[7] BSC

[8] Systematic

برای دانلود متن کامل اینجا کلیک کنید