امروزه حضورکامپیوتر و فناوری اطلاعات درسازمان هابه طورگسترده ای افزایش یافته می باشد. باتوجه به شاخص های برآورد شده، ازدهه 1980 تقریبا50درصدازسرمایه گذاری هادرسازمان ها برروی فناوری اطلاعات بوده می باشد( وستلندوکلارک[1]2000 ).بااین حال برای توسعه فناوری، آن ها بایستی بوسیله کارکنان درسازمان ها موردپذیرش واقع شده و بکارگرفته شوند. تبیین در موردپذیرش کاربر از یک تکنولوژی جدیدیکی از بیشترین نمونه های پژوهش عصرحاضر درادبیات سیستم های اطلاعاتی می باشد(مانندهو[2]وهمکاران 1999 ). تحقیقات دراین زمینه چندین مدل های تئوری مختلف با منشا سیستم های اطلاعاتی، روانشناسی و جامعه شناسی را نتیجه گیری نموده می باشد، که به طورمعمول 40درصدواریانس دراستفاده هدف فردی از تکنولوژی را تبیین می دهد( ماننددیویس[3] وهمکاران، تیلوروتوود[4]1995 ونکاتش ودیویس[5] 2000).

طی دودهه اخیر بخش قابل ملاحظه ای ازمطالعات سیستم های اطلاعات مدیریت به شناسایی عوامل مختلفی که بررفتارپذیرش وکاربرد یک فناوری اثرمی گذارند، متمرکزشده می باشد. این موضوع به شکل گیری مدل های نظری متعددی دراین زمینه منجرشده استکه در ادامه  به مطالعه  شناخته شده ترین و پرکاربردترین آنها پرداخته شده می باشد.

2-2-  مبانی نظری و پیشینه کلی پژوهش:

تحقیقات IS مدت هاست که چگونگی و علت پذیرش فردی فناوری اطلاعات جدید را مورد مطالعه قرار داده می باشد. در درون این عرصه ی وسیع از پژوهش و تفحص رشته های تحقیقاتی متعددی پیدا نمود شده می باشد. یکی از رشته های تحقیقاتی بر پذیرش فردی فناوری با بهره گیری از هدف یا کاربرد به عنوان متغیر وابسته تاکید دارد. دیگر رشته های تحقیقاتی بر موفقیت اجرا در سطح سازمانی و تناسب فناوری با کار در بین دیگران تصریح دارند. از آن جایی که هر یک از این رشته ها کمک منحصر به فردی به پذیرش کاربر فناوری اطلاعات می کنند، مدل نظری بایستی در مطالعه موجود گنجانده شوند، هدف بایستی درک کاربرد به عنوان یک متغیر وابسته باشد. تأثیر هدف به عنوان پیش بینی کننده ی رفتار مهم می باشد و در IS و قوانین مرجع به خوبی تثبیت شده می باشد. شکل 1-2 چهار چوب مفهومی اساسی زیر بنایی گروهی از مدل ها را نشان می دهد که پذیرش فردی فناوری اطلاعات را تبیین می دهند که اساس این پژوهش را می سازند. این پژوهش شناسایی هشت مدل نظری رقابتی کلیدی را مطالعه می کند. (پیوست 1) هشت مدل را تبیین می دهد و عوامل تعیین کننده ی فرضی هدف و کاربرد را تعریف می کند. مدل ها به صورت فرضی  بین دو و هفت عامل تعیین کننده ی پذیرش برای یک مجموعه ی 32 ساختاری در نظر گرفته شده اند. (پیوست2) چهار متغیر تعدیل کننده (میانجی) مهم {تجربه، اختیاری بودن، جنسیت و سن} را شناسایی می کند که در ارتباط با این مدل ها مهم هستند.

 

 

 

شکل1-2: مفهوم اساسی زیربنای، مدل های پذیرش کاربر(ونکاتش و همکاران2003)

شما می توانید مطالب مشابه این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

فناوری مورد مطالعه، فناوری هایی که در بسیاری از تحقیقات مقایسه ای و بسط مدل، مطالعه شده اند، در مقایسه با فناوری های سازمانی پیچیده که عامل نگرانی مدیریتی و این پژوهش  هستند، فناوری های اطلاعاتی ساده و فرد گرایی هستند (ونکاتش[6] وهمکاران2003).

 

3-2-مطالعه مدل های موجود پذیرش کاربر

برای استقرار تکنولوژی اطلاعات، مدل های  متفاوتی مورد بهره گیری قرار گرفته می باشد.  بعضی از این مدل ها مبنای تئوریک دارند و بعضی دیگر به صورت مستقیم از مطالعه ادبیات، مشاهدات و تجارب حاصل شده اند . مدل هایی با مبنای تئوریک غالبًا بر پایه نظریه های تغییر یا به گونه کلی نظریه های رفتاری بنا شده، پذیرش و استقرار یک تکنولوژی جدید اطلاعاتی را ناشی از یک توجه، یا یک قصد رفتاری، و یا نهایتًا یک رفتار که منجر به پذیرش تغییر می گردد می دانند . به مقصود تعیین عوامل موثر بر کاربرد فناوری در یک سازمان مدل های مختلفی وجود داردکه عبارتند از:

 

1-3-2- مدل تئوری اقدام مستدل (TRA):

تئوری اقدام مستدل (کنش عقلایی) توسط فیش پاین و آجزن در کتاب “باور، توجه، قصد ورفتار: مقدمه ای برتئوری و پژوهش” مطرح شده و مبتنی براین فرضیه می باشد که افراد به طورمنطقی اقدام می کنند. آنان تمام اطلاعات در دسترس درمورد رفتار هدف را جمع آوری و به گونه منظم ارزیابی می کنند، همچنین اثر و نتیجه اعمال را در نظرمی گیرند، سپس براساس استدلال خود تصمیم می گیرند که عملی را انجام دهند یا انجام ندهند. درمدل اقدام مستدل و هنجارهای ذهنی فرد، عوامل تعیین کننده  قصدرفتاری می باشند و رفتاراستفاده از فناوری تنها متاثر از قصدرفتاری بهره گیری از آن فناوری محسوب می شوند. توسعه و آزمون تئوری اقدام مستدل مبنی بر این فرض می باشد که رفتارهای مورد مطالعه تحت کنترل بوده و کاملا ارادی هستند. پس در این تئوری، رفتار، منحصرا تحت کنترل قصدرفتاری (نیت و اراده فردی)می باشد. در صورتی که انجام رفتار به مهارت ها، منابع و فرصت هایی که به سهولت و رایگان دست یافتنی نیستند، نیز نیازدارد که این مورد در حوزه قابلیت های کاربردی تئوری اقدام مستدل مورد ملاحظه قرار نگرفته می باشد یا احتمالا به صورت ناقص به وسیله این تئوری پیش بینی شده می باشد (ونکاتش و همکاران 2003، دیویس و همکاران 1989).

Westland, J. C., and Clark1

[2]Hu

[3]Davis

[4] Taylor and Todd

[5] Venkatesh and Davis

[6]Venkatesh

برای دانلود متن کامل اینجا کلیک کنید